Extreemrechtse ideeën steeds meer mainstream in Duitsland
Onderzoek toont aan dat opvattingen die vroeger louter bij radicale groepen hoorden, intussen breder worden gedeeld in het Duitse centrum
Uit het ‘Merkez Araştırması’, gesteund door de Friedrich Ebert Stiftung, blijkt dat Duitsers die zichzelf als deel van de mainstream beschouwen, steeds minder weerstand bieden tegen extreemrechtse ideeën. Eén op vijf van deze groep neemt het vandaag niet langer openlijk op tegen zulke ideologieën. Tegelijk stijgen de vooroordelen tegenover migranten, groeit de discriminatie en neemt het vertrouwen in democratische instellingen drastisch af, terwijl het publiek steeds ontvankelijker wordt voor autoritaire oplossingen.
Onderzoekers als Andreas Zick signaleren dat de steun voor agressief nationalisme tot 20 procent is gestegen en dat het idee dat Duitse identiteit afhangt van bloed en afstamming, niet langer enkel in de marge leeft. Dit gedachtegoed wordt steeds vaker in bredere kringen verdedigd. Zick waarschuwt dat extreemrechtse wereldbeelden nu ook binnen het centrum toegankelijk worden, terwijl collega Beate Kupper beklemtoont dat mensen die weinig vertrouwen hebben in de democratie, openstaan voor anti-democratische voorstellen. De groeiende vervreemding in Duitsland hangt samen met politieke teleurstellingen en een diep wantrouwen ten aanzien van de politieke elites.
Het onderzoek legt bovendien een sterke verschuiving bloot bij jongeren: waar 12,5% van de Duitsers tussen 18 en 34 jaar openlijk xenofobe standpunten deelt – meer dan dubbel zoveel als bij oudere generaties. Volgens experts zijn jongeren extra vatbaar voor extreemrechtse propaganda op sociale media. Terwijl de partij AfD met 20,8 procent een recordaantal stemmen haalt, maakt twee derde van de Duitse bevolking zich zorgen over het toenemend extremisme. Specialisten waarschuwen om als traditionele partijen niet te collaboreren met extreemrechts, gezien dit ook de reguliere politiek verder naar rechts duwt. Het Duitse Grondwettelijke Beschermingsagentschap blijft AfD overigens als ronduit extreemrechts classificeren en herinnert aan het belang van het democratisch erfgoed van Duitsland.
