Een kwart van de bijen overleeft de winter niet in België

Uit recente cijfers blijkt dat in België maar liefst 25 procent van de bijen de voorbije winter niet heeft overleefd. De bijenpopulatie in het land is meer dan ooit in gevaar, waarschuwen specialisten. Vier belangrijke oorzaken liggen aan de basis van deze massale sterfte: parasieten, invasieve soorten, ingrepen door de mens en de effecten van klimaatverandering.

De gevaarlijkste bedreiging is de Varroa destructor, een parasiet die al meer dan veertig jaar werk maakt van het verzwakken van bijenkolonies. Deze mijt nestelt zich op het lichaam van de bij en brengt zo ziektes rechtstreeks over, wat tot grote sterftes in de kolonies leidt. Daarnaast baart de Aziatische hoornaar ernstige zorgen. Sinds 2017 veroorzaakt deze invasieve soort aanzienlijke schade door dagelijks tot zeventig bijen aan te vallen, de korven op te jagen en zo de wintervoorbereiding van de bijen te dwarsbomen.

Naast deze natuurlijke vijanden blijft de mens een bepalende factor. Het gebruik van exotische of chemisch behandelde landbouwgewassen, het verdwijnen van natuurlijke vegetatie door betonisering en de inzet van pesticiden zorgen ervoor dat het leefgebied en voedselvoorraad van de bij ernstig onder druk komen te staan. Ook klimaatverandering maakt het de bij en bloemplanten erg lastig: sommige planten bloeien minder of helemaal niet, waardoor vooral bijen die afhankelijk zijn van één plantensoort, ernstig bedreigd worden. In het voorjaar zal pas duidelijk worden hoeveel bijen effectief de winter hebben overleefd, maar ondertussen staat vast dat ongeveer een derde van de meer dan vierhonderd wilde bijensoorten in België aan het verdwijnen is of zelfs met uitsterven bedreigd wordt.